Ai‑fabriek wil directe aansluiting op Noordzeestroom om netcongestie te voorkomen
In dit artikel:
Ondernemer Han de Groot (partij Volt), samen met energieleverancier Eneco, wil in het Rotterdamse havengebied een AI-gigafabriek bouwen. In de Tweede Kamer stelde De Groot dat zo’n megafaciliteit niet per se tot extra netcongestie hoeft te leiden mits deze direct wordt aangesloten op elektriciteit van windparken op de Noordzee en over een flexibele back-upcentrale beschikt. Een aanlandingspunt nabij bestaande kustinfrastructuur (zoals Borssele, IJmuiden of Rotterdam) maakt het mogelijk de belasting op het landelijk stroomnet tot een minimum te beperken.
De Groot reageerde donderdag op kritische vragen van BBB-Kamerlid Henk Vermeer en legde uit dat het belangrijkste knelpunt niet het gebrek aan opwekkingsvermogen is, maar de beperkte capaciteit om opgewekte stroom van de kust naar verder gelegen locaties te transporteren. Er zijn al veel investeringen in kabels bij de kust; om windenergie rendabel te maken moet die stroom benut worden waar die aan land komt.
Volgens De Groot heeft Nederland behoefte aan eigen rekeninfrastructuur voor AI: brede rekenkracht is noodzakelijk voor toepassingen als digitale assistenten en virtuele collega’s. Zonder dergelijke capaciteit blijft Nederland afhankelijk van niet-Europese aanbieders, met geopolitieke, juridische en leveringsrisico’s. De voorgestelde Rotterdamse fabriek (kosten circa €5 miljard) moet onderdeel worden van een Europees netwerk van AI-centra en richt zich primair op commerciële industriële toepassingen. De geplande AI-locatie in Groningen, die gericht is op wetenschap, staat hier niet mee in de weg; Rotterdam krijgt naar verwachting ongeveer dertig keer meer capaciteit.
Tijdsperspectief en financiering spelen een rol: bouw zou twee jaar duren, maar vergunningprocedures nemen ook ongeveer twee jaar in beslag. De Groot pleit voor versnelde vergunningsroutes en ruimtelijk beleid dat AI-infrastructuur doelgericht faciliteert — vergelijkbaar met maatregelen die Duitsland en Frankrijk al nemen. Op Europees niveau komt er een aanbesteding voor vijf AI-gigafabrieken met €20 miljard beschikbaar; deelname vereist dat lidstaten financieel meedoen of rekenkracht vooruitbestellen (met kortingsvoordelen). Nederland heeft tot augustus om zich in te schrijven; landen als Duitsland hebben al substantiële voorbestellingen gedaan.
De Groot benadrukte als Nederlandse troef de hoge hyperconnectiviteit van het land — veel onderlinge dataverbindingen — wat snelle datatransmissie binnen de EU mogelijk maakt en Nederland aantrekkelijk maakt als AI-hub.