Ai in Nederland: DNB schetst voorwaarden voor hogere productiviteit

In dit artikel:

Nederland kan volgens De Nederlandsche Bank (DNB) veel economisch voordeel halen uit kunstmatige intelligentie, maar de winst ontstaat vooral wanneer bedrijven AI breed en effectief in hun werkprocessen toepassen. Het is niet nodig dat Nederland zelf de meest geavanceerde AI-modellen ontwikkelt. Belangrijker is dat succesvolle innovaties kunnen doorgroeien, extra personeel aantrekken en financiering vinden.

In een nieuw onderzoek stelt DNB dat beleid moet voorkomen dat arbeid en kapitaal vastzitten bij weinig productieve bedrijven. In Nederland worden relatief weinig ondernemingen opgericht of opgeheven en worden middelen niet altijd ingezet waar ze het meeste opleveren. Daarom moeten regels rond ondernemerschap, groeifinanciering en de Europese interne markt kritisch worden bekeken. Succesvolle bedrijven moeten sneller kunnen opschalen, terwijl niet-levensvatbare ondernemingen kunnen krimpen of stoppen.

Vooral kleinere bedrijven kunnen profiteren van AI-software en clouddiensten, omdat zij daarmee toegang krijgen tot specialistische kennis zonder zelf modellen of technische infrastructuur te bouwen. Wel moeten zij geschikte toepassingen kiezen, werknemers opleiden en werkprocessen aanpassen; juist daar ontbreekt vaak tijd en expertise.

De gevolgen voor de arbeidsmarkt zijn nog onzeker. Bij ongeveer een kwart van de Nederlandse werkenden kan AI minstens de helft van de taken versnellen. Dat betekent niet automatisch banenverlies: AI kan werknemers ook ondersteunen en productiever maken. Wel kan werk inhoudelijk veranderen en kunnen mensen van functie of sector moeten wisselen. Werkgevers, sociale partners en brancheorganisaties moeten daarom bijscholing en gezamenlijke AI-voorzieningen, vooral voor kleinere bedrijven, stimuleren.