Ai-revolutie verovert de werkvloer: commercie en onderwijs halen ict in

In dit artikel:

Kunstmatige intelligentie is in Nederland in korte tijd verschoven van een experimentele technologie naar een vast onderdeel van het dagelijks leven en werk. Dat blijkt uit het onderzoek AI in Nederland 2026 van Maurice de Hond (Peil.nl) en tech-watcher Vincent Everts, waarvoor ongeveer zesduizend Nederlanders zijn ondervraagd.

Vooral buiten de ict-sector neemt het gebruik snel toe. Commerciële functies lopen voorop met 81 procent intensief gebruik, gevolgd door pedagogisch werk (77 procent), management (75 procent) en creatieve en taalkundige beroepen (75 procent). In de ict steeg het intensieve gebruik minder sterk, van 53 procent in januari 2024 naar 63 procent in september 2026, omdat daar al vroeg met AI werd gewerkt.

In januari 2024 zei 55 procent van de Nederlanders AI nooit te gebruiken; in september 2026 was dat nog 28 procent. Het aandeel mensen dat AI meerdere keren per week of dagelijks inzet, groeide in dezelfde periode van 8 naar 45 procent. De technologie wordt bovendien breder gebruikt dan alleen voor tekstproductie. Onder intensieve gebruikers gebruikt 73 procent AI als alternatief voor een zoekmachine, tegenover 52 procent in 2024. Onder alle regelmatige gebruikers zet 63 procent AI daarvoor in, 50 procent om teksten te verbeteren en 35 procent voor samenvattingen of het maken van teksten.

De snelle opmars beïnvloedt ook verwachtingen over werk en productiviteit. Van de meest intensieve gebruikers denkt 84 procent de eigen efficiëntie minstens te kunnen verdubbelen. Werkenden verwachten daarnaast dat AI producten en diensten kan verbeteren, saai werk kan laten verdwijnen en kosten kan verlagen.

Tegelijkertijd blijven de zorgen groot. 45 procent van de Nederlanders ziet AI zowel als kans als bedreiging, 25 procent vooral als kans en 30 procent vooral als bedreiging. Opleiding en ervaring spelen daarbij een belangrijke rol: hogeropgeleiden zijn positiever, terwijl 52 procent van de laagopgeleiden AI vooral als bedreiging ziet. Mannen noemen AI vaker een grote kans dan vrouwen. Jongeren tot 35 jaar zijn het meest uitgesproken, zowel positief als negatief.

Over de arbeidsmarkt overheerst pessimisme. 62 procent verwacht dat AI tot minder banen leidt, tegenover 7 procent die juist banengroei voorziet. Laagopgeleiden zijn hierover het somberst.