Ai versnelt aanval, maar ot blijft opvallend ouderwets

In dit artikel:

Kunstmatige intelligentie maakt cyberaanvallen sneller en op termijn autonomer, maar verandert volgens Jeroen Wijnands niet de basis van een goede verdediging van industriële omgevingen. Tijdens zijn sessie op Cybersec Netherlands 2026 stelde de principal consultant OT-cybersecurity van Northwave Cybersecurity dat klassieke maatregelen juist belangrijker worden naarmate aanvallers sneller opereren.

Volgens Wijnands ontwikkelde het gebruik van AI door aanvallers zich snel: van hulp bij het schrijven van exploits in 2023, via aanvallen op AI-modellen in 2024, naar operationeel gebruik in 2025. In het eerste kwartaal van 2026 werden autonome aanvalsketens geloofwaardig. Daardoor kunnen kwetsbaarheden die onderzoekers in een week vinden, mogelijk in enkele uren worden opgespoord en misbruikt. De verdediging loopt daar ver op achter. De gemiddelde tijd tussen het bekend worden van een OT-kwetsbaarheid en patching of mitigatie bedraagt meer dan 180 dagen. Bovendien is ongeveer een kwart van de OT-hardware niet patchbaar.

Sneller patchen is in industriële omgevingen vaak geen realistische oplossing. PLC’s en HMI’s hebben een lange levensduur, draaien geregeld op verouderde systemen en kunnen niet zomaar worden stilgelegd. Beschikbaarheid van de productie weegt zwaar en patchvensters kunnen maanden duren. Wijnands verwees naar een omgeving met honderden Allen-Bradley-PLC’s waar een mislukte patchpoging in 2015 ertoe leidde dat patchen grotendeels werd gestaakt en kwetsbaarheden zich opstapelden.

Daarom moeten organisaties volgens hem vooral drie fundamenten op orde brengen: een actuele inventaris van alle OT-assets, strikte netwerksegmentatie en goed uitgewerkte incidentresponsplannen. In de praktijk zijn verbindingen, leveranciers­toegang en intern netwerkverkeer niet altijd bekend of gereguleerd. Organisaties moeten ervan uitgaan dat een aanval kan slagen en vooraf bepalen hoe zij de gevolgen beheersen. Zo kan een incident worden beperkt voordat het uitgroeit tot een stilgevallen productieproces.