Bestuurders buitenspel, 6 keer strijd in de bedrijfstop

In dit artikel:

De bestuurscrisis rond Nexperia – het in Nijmegen gevestigde chipbedrijf dat eigendom is van de Chinese groep Wingtech – escaleert juridisch en geopolitiek. In oktober 2025 schorste de Ondernemingskamer ceo Zhang Xuezheng wegens zware verdenkingen van wanbeleid en belangenverstrengeling: hij zou besluiten hebben doordrukken ten bate van het moederbedrijf in plaats van van de Europese onderneming. Wingtech reageerde met een uitgebreide gerechtelijke aanval om de macht terug te winnen, maar de rechter hield de schorsing in stand en verscherpte die zelfs nadat bleek dat lagere managers de instructies van Zhang nog opvolgden. De zaak benadrukt hoe intern loyale lijnen door een bedrijf kunnen lopen en dat ingrijpen in strategische toeleveringsketens – zoals chips – internationale repercussies kan hebben gezien het belang voor Europese autonomie.

De Nexperia‑zaak staat niet op zichzelf; de ict‑sector toont een patroon van topbestuurders die op uiteenlopende manieren buitenspel worden gezet. Enkele representatieve casussen uit de afgelopen jaren:

- Centric (Nederland): oprichter Gerard Sanderink werd door de Ondernemingskamer geschorst en uiteindelijk op afstand gezet na jarenlang wanbeleid, het mengen van privéconflicten met bedrijfsvoering en lastercampagnes tegen een ex‑partner. Hij kreeg miljoenen aan dwangsommen en moest 91 miljoen euro terugbetalen aan Centric. Het bedrijf werd medio 2024 verkocht aan een consortium van Nederlandse ondernemers om stabiliteit te herstellen.

- Inter Access: ook hier leidde een bestuursonderzoek en latere schikking met investeerders tot het vertrek en de uiteindelijke overname door een andere speler (SLTN), een voorbeeld van hoe herstructurering en financiële problemen oprichters kunnen wegdrukken.

- OpenAI (VS, 2023): het plotselinge ontslag van ceo Sam Altman door het bestuur leidde tot massale onrust onder medewerkers en steun van grote investeerders zoals Microsoft. Binnen vijf dagen keerde Altman terug en de bestuurders die hem hadden weggestuurd verlieten het toneel, een schoolvoorbeeld van hoe legitimiteit van een bestuur onder druk kan staan en medewerkers en stakeholders mede‑macht hebben.

- Atos (Europa, 2024): strategische meningsverschillen over splitsing, verkoop en reorganisatie leidden tot snelle personele wisselingen aan de top; vier ceo’s in twee jaar exposeerden diepe bestuurlijke instabiliteit. Met de benoeming van Philippe Salle per 1 februari 2025 leek er weer rust te ontstaan, maar de schade aan continuïteit en reputatie was groot.

- Overnamefricties en persoonlijke schandalen: het vertrek van Ordina BPO‑directeur Reggie de Jong na de overname door Centric (2009) illustreert hoe integratieconflicten bestuurders kunnen verdrijven. Andere exits waren meer privé van aard: topmensen die door affaires of publiekelijke blunders – denk aan een kisscam‑incident – op non‑actief werden gezet en uiteindelijk opstapten.

- Historisch perspectief: het Apple‑voorbeeld toont dat uitzetten van een oprichter niet per se het eind hoeft te betekenen. Steve Jobs werd in 1985 uit zijn eigen bedrijf gezet, maar keerde in 1997 terug en zette Apple op een succesvol pad. Dit laat zien dat herkomst en visie gewicht blijven houden en dat comeback mogelijk is.

De gezamenlijke les: macht in technologie en ict is kwetsbaar en multifactorieel. Bestuurders vallen door geopolitieke risico’s, eigen wanbeleid, verlies van vertrouwen van raad of stakeholders, agressieve aandeelhouders, strategische verdeeldheid of financiële nood. De snelle dynamiek van de sector, gecombineerd met externe druk (markt, politiek, investeerders), maakt bestuurders extra vatbaar. Ondersteunende data tonen dat ceo‑verloop wereldwijd het hoogst is in consumentengoederen/retail, gevolgd door technologie/ict en de gezondheidszorg — in tech jaarlijks ongeveer 13 procent — vaak door marktveranderingen, activistische aandeelhouders en voortdurende noodzaak tot herstructureren.

Kortom: de recente casussen, van Nexperia tot OpenAI en Centric, illustreren dat bestuurlijke controle in de moderne ict‑wereld steeds minder een vanzelfsprekendheid is en dat juridische, operationele en politieke factoren elkaar snel kunnen versterken.