Bonden wijzen gedwongen ontslagen bij ASML geheel af
In dit artikel:
Vakbonden FNV, CNV en De Unie verzetten zich fel tegen gedwongen ontslagen bij chipmachinefabrikant ASML en willen dat personeel via natuurlijk verloop, herplaatsing en begeleiding wordt opgevangen. De directie kondigde een netto-personeelsreductie van ongeveer 1.700 functies aan, waarvan circa 1.400 posities in Nederland verdwijnen; de herstructurering raakt vooral de regio Eindhoven en de hoofdvestiging in Veldhoven.
Volgens ASML-topman Ronald Fouquet is de organisatie te verbureaucratiseerd geraakt en ligt het probleem in een verstoorde dynamiek door de matrixstructuur. De herziening moet de efficiency terugbrengen en de engineers meer ruimte geven voor technische taken; Fouquet stelde dat ingenieurs soms 20–30% van hun tijd aan vergaderen besteden. De reorganisatie treft niet alleen de technische organisatie, maar ook de IT- en softwareafdelingen — de bonden wachten nog op concrete informatie over die teams.
De directie becijfert dat ruim 3.000 van de ongeveer 4.500 managers technologisch aansturen en dat daarvan een groot deel overbodig is. Voor ongeveer 1.400 van de overtollige managers ziet ASML mogelijkheden voor herplaatsing als ingenieur; de rest zou moeten vertrekken. Dat roept praktische problemen op, bijvoorbeeld voor expats wier verblijfsvergunning aan werk is gekoppeld.
De ondernemingsraad (OR) moet eerst advies uitbrengen over de noodzaak en het nut van de ingreep; daarop volgt de onderhandeling over een sociaal plan. De raad van bonden spreekt op 9 februari verder met ASML; de reorganisatie moet volgens planning op 1 juli afgerond zijn.
Vakbondsbestuurder Peter Reniers (FNV) noemt de plotselinge aankondiging een harde boodschap voor medewerkers en twijfelt of efficiency echt de enige drijfveer is. Hij vraagt zich af waarom juist nu cruciale functies overbodig zouden zijn, zeker omdat ASML tegelijk uitbreidingsplannen heeft in de regio. Reniers benoemt ook mogelijke strategische motieven: druk op marges bij de 860-serie DUV-machines, concurrentie van Canon in lagere segmenten en het afschermen van marktaandeel tegen Chinese spelers. Hij sluit niet uit dat automatisering of AI een rol speelt, al ontving hij daarop geen duidelijke ontkenning van de directie. Reniers waarschuwt bovendien dat de ingreep de bedrijfscultuur kan veranderen; werknemers die zich tot nu toe veilig voelden, maken zich nu zorgen over hun toekomst.
Sjerp Holterman van De Unie erkent dat veel engineers bureaucratische belemmeringen noemden en dat het terugbrengen van rapportagelagen verbetering kan brengen. Tegelijk benadrukt hij dat werknemers die hebben bijgedragen aan het succes van ASML recht hebben op een royaal sociaal plan. De Unie wijst naar de financiële slagkracht van ASML — inclusief plannen voor een aandeleninkoop van circa 12 miljard euro en een hoger dividend — als argument dat het bedrijf voldoende middelen heeft om gedwongen vertrekkers ruimhartig te compenseren en herplaatsing binnen ASML serieus te organiseren.
Kort samengevat: ASML wil zijn organisatiestructuur versimpelen en honderden tot duizenden functies schrappen om efficiënter te opereren; vakbonden eisen dat dit zonder gedwongen ontslagen gebeurt en dat er ruimhartige begeleiding en goede compensatie komt, terwijl OR-advies en verdere onderhandelingen de komende weken richtinggevend zullen zijn.