'Brief staatssecretaris over Fast Enterprises is half werk'

In dit artikel:

Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) heeft stappen aangekondigd rond het contract met het Amerikaanse bedrijf Fast Enterprises voor de omzetbelastingsoftware van de Belastingdienst. Twee punten zijn daarbij cruciaal: wie voortaan beheer en onderhoud uitvoert van de op de Belastingdienst-datacenters geïnstalleerde software, en een voorgestelde escrow‑constructie die de Nederlandse overheid toegang tot broncode moet geven wanneer extraterritoriale wetgeving (bijvoorbeeld door de VS) de levering door Fast zou blokkeren. Over de concrete wijzigingen zijn nog niet alle details bekend; een aangekondigde audit moet verduidelijken wat er precies verandert.

De voorgestelde aanpassing van escrow is technisch en juridisch complex en biedt geen automatische oplossing voor een dieperliggend probleem: de Europese Cloud and AI Development Act (Cada), die de Europese Commissie op 3 juni presenteerde. Cada richt zich niet alleen op clouddiensten maar ook op software uit derde landen die on‑premises draait, zolang jurisdictie, controle en blootstelling aan interventie door buitenlandse mogendheden relevant zijn. Twee kernvereisten in Cada zijn dat aanbieders niet onder de controle mogen staan van een derde land of entiteit die levering kan belemmeren, en dat een derde land de provider niet mag dwingen mee te werken aan beperkende maatregelen. Omdat het Fast‑pakket propriëtaire Amerikaanse software is, lossen de huidige stappen nog geen volledige Cada‑risico’s op.

De auteur adviseert daarom om nu al rekening te houden met de verwachte Europese regels: voor bestaande contracten autonomie‑ en exitplannen opstellen (vergelijkbaar met DORA‑verplichtingen voor financiële instellingen) en risicovolle projecten in een vroeg stadium te heroverwegen of te stoppen. Hoewel de overheid het contract deels heeft ingeperkt — vermoedelijk tegen betaling — roept dat de vraag op waarom niet meteen volledig is afgezien van de Amerikaanse oplossing.