Datacenters moeten de luiken opengooien
In dit artikel:
Marco Verzijl (medeoprichter van Stichting Save Energy Foundation) reageert op de reacties op zijn eerdere opinie en gebruikt die discussie als vertrekpunt voor een bredere oproep: datacenters zijn essentieel voor werk, onderwijs, zorg en innovatie, maar die cruciale rol brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. De sector groeit onvermijdelijk, maar volgens Verzijl moet die groei slimmer en meer duurzaam plaatsvinden — niet alleen groter worden. Dat vraagt om efficiëntere hardware, betere sturing van workloads, koppeling aan warmtenetten, modulair bouwen en continu inzicht in het energiegedrag van systemen.
Een belangrijk onderdeel van zijn betoog is transparantie. Verzijl verwijst naar een recent ABN Amro-rapport dat stelt dat “groene IT zonder cijfers een illusie is”: veel bedrijven kunnen hun IT niet verduurzamen omdat datacenters en cloudproviders geen betrouwbare, gestandaardiseerde en realtime data leveren. Voor hem begint verduurzaming bij de bron — bij servers, koeling en energieprofielen — en moet die informatie ook begrijpelijk worden gemaakt voor lokale overheden, burgers en klanten. Open data, auditbare rapportages en eenvoudige dashboards kunnen het publieke debat veranderen van angst voor kosten naar inzicht in baten, aldus Verzijl. Hij waarschuwt dat onzichtbaarheid wantrouwen kweekt en pleit voor een nieuw sociaal contract tussen de sector en de samenleving waarin openheid, innovatie en samenwerking centraal staan.
Onder zijn tekst staat een samenvatting van vier reacties op zijn eerdere stuk, die verschillende zorgen en tegenwerpingen weerspiegelen:
- Kritiek op de onafhankelijkheid van Verzijls stichting: een reageerder vindt dat de Save Energy Foundation zich als normsteller positioneert, wat vragen oproept over belangenverstrengeling en wie de regels bepaalt. Ook wordt betoogd dat andere sectoren (bijvoorbeeld elektrische auto’s) op macroniveau meer vermogen vragen dan datacenters.
- Reflectie op energiegebruik en PUE-discussies: een andere reactie benadrukt dat het debat over IT-energie al lang speelt en dat Nederlandse datacenters vergelijkbare PUE’s hebben als in de VS. Volgens deze inbreng is het hypocriet dat men datacenters aanvalt zonder het bredere groeiende IT‑gebruik aan te pakken.
- Verdediging van bestaande rapportage en samenwerking: een derde reageerder stelt dat de sector al lange tijd transparant rapporteert (via instrumenten als MJA, EED, Omgevingsdiensten en CBS) en actief samenwerkt met netbeheerders en warmtenetten; de sector zou tot de best presterende behoren.
- Zorgen over hyperscalers en infrastructuurbelasting: de vierde reactie waarschuwt voor grote hyperscale‑spelers (>100 MW) die lokaal netinfrastructuur kunnen domineren (voorbeeld Dronten) en wijst erop dat veel energie vooral in langdurige dataretentie zit, waardoor energiezuinige opslagopties zoals tape weer relevant worden.
Verzijl besluit dat de sector op een kruispunt staat: kiezen voor transparantie en samenwerking of vasthouden aan oude gewoonten en toenemende maatschappelijke weerstand. Hij gelooft dat de branche de juiste weg zal inslaan, mits die keuze begint bij open, betrouwbare data en de bereidheid om te laten zien wat echt gebeurt.