Europa: wel de lusten, niet altijd de lasten van opensource

In dit artikel:

Europa ziet opensource steeds meer als instrument om de digitale afhankelijkheid van buitenlandse technologiebedrijven te verkleinen. Uit het rapport *2026 State of Open Source in Europe* van de Linux Foundation, gepresenteerd tijdens de Open Source Summit Europe 2026 in Praag, blijkt dat 94 procent van de Europese organisaties digitale soevereiniteit belangrijk vindt. Beveiliging en privacy zijn daarvoor de belangrijkste redenen.

Volgens de onderzoekers is software gebruiken echter niet genoeg. Organisaties moeten ook bijdragen aan opensourceprojecten, deelnemen aan bestuursstructuren en zorgen voor professioneel beheer. Europese ontwikkelaars leveren bijna 40 procent van de bijdragen aan infrastructuurprojecten zoals Kubernetes en OpenStack, maar Europese organisaties hebben relatief weinig invloed op de besluitvorming. Vooral bij nieuwe AI-initiatieven ligt de macht vaak bij Amerikaanse bedrijven. In de Agentic AI Foundation, die eind 2025 werd opgericht, domineren onder meer Amazon, Google, Microsoft en OpenAI de hoogste bestuurslaag; alleen Suse en Ericsson vertegenwoordigen Europa op het daaronder gelegen niveau.

Governance blijft een zwak punt: 31 procent van de Europese organisaties heeft geen formeel beleid voor het beheer van opensource. In de publieke sector geldt dat voor bijna de helft van de onderzochte EU-overheidsorganisaties. Organisaties met formele governance rapporteren gemiddeld een rendement van meer dan vier keer hun investering, tegenover 3,6 keer bij organisaties zonder zo’n raamwerk. De onderzoekers waarschuwen dat informele controle door individuele ontwikkelaars niet volstaat voor software die wordt gebruikt in kritieke infrastructuur.

De snelle opmars van AI vergroot zowel het gebruik als de druk op opensource. 94 procent van de organisaties gebruikt of test generatieve AI-tools voor programmeren; 48 procent gebruikt daardoor meer opensource. Tegelijk nemen de eisen rond regelgeving en softwareketens toe. Bijna de helft onderhoudt bovendien private forks, interne varianten die niet naar de gemeenschap terugvloeien. Dat kost gemiddeld 311 uur per releasecyclus.

De Europese Commissie wil met het Tech Sovereignty Package ongeveer 2 miljard euro investeren in digitale infrastructuur en technologische onafhankelijkheid. Volgens de Linux Foundation leveren die investeringen alleen blijvend voordeel op als ze samengaan met geld en capaciteit voor governance, onderhoud en actieve bijdragen aan opensourcegemeenschappen.