Gapend gat dreigt in Nederlands innovatiebeleid

In dit artikel:

Zonder structurele opvolger van het Nationaal Groeifonds (NGF) dreigt na 2030 een gat in het Nederlandse innovatiebeleid. Dat concludeert TNO in een onderzoek voor Nxtgen Hightech, een nationaal programma dat tot 2030 bijna één miljard euro investeert in nieuwe machines, apparatuur en productieprocessen voor onder meer agrifood, biomedische technologie, energie en semiconductors. Daarvan komt 450 miljoen euro uit het NGF.

Volgens TNO leveren langlopende programma’s meer investeringen in onderzoek, snellere innovatie en betere samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen op. Vooral in deeptech is een looptijd van tien tot vijftien jaar nodig om technologieën en ecosystemen duurzaam op te bouwen. Deelnemers aan de programma’s Nxtgen, Polaris en Future Networks waarschuwen dat die continuïteit verdwijnt wanneer het NGF geen opvolger krijgt.

TNO adviseert daarom een structureel instrument dat onder meer langdurige financiering, scherpe thematische keuzes, actieve aansturing, private cofinanciering en ontwikkeling van innovatie-ecosystemen waarborgt. De aangekondigde Nationale Investeringsinstelling (ruim drie miljard euro) en het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (500 miljoen euro) richten zich volgens het rapport vooral op respectievelijk opschaling en doorbraaktechnologie, en nemen de bredere functie van het NGF niet volledig over.

Ook de Nederlandse doelstelling om in 2030 drie procent van het bbp aan onderzoek en ontwikkeling te besteden raakt verder uit beeld. Bij ongewijzigd beleid daalt de r&d-intensiteit volgens TNO van 2,41 procent in 2025 naar 2,13 procent in 2030. Met de nieuwe instrumenten zou de daling afzwakken tot ongeveer 2,25 procent. Minister Heleen Herbert noemt onder meer de kleinere industriële basis van Nederland ten opzichte van landen als Duitsland als oorzaak van de achterstand.