Het is duisteronder de ai-vuurtoren

In dit artikel:

René Veldwijk schetst in deze Datarevival-rubriek dat de huidige generatieve ai een logische partner zou moeten zijn voor klassieke databases, maar dat de ict-sector opvallend stil blijft over concrete toepassingen. Hij haalt een terugblik naar midden jaren negentig aan, toen de rol van databaseadministrator (dba) ontstond en hij zich al afvroeg waarom routinetaken—zoals het signaleren van weinig gebruikte indexen of het voorstellen van nieuwe indexen bij veelvuldige volle tabelscans—niet geautomatiseerd werden. Die vraag is door de komst van gen‑ai relevanter dan ooit, omdat zulke modellen patroonherkenning in hun DNA hebben en dat precies is wat datamodellering en optimalisatie vereisen.

Veldwijk noemt tal van ‘laaghangende vruchten’ die nu al realiseerbaar lijken: automatisch gegenereerde documentatie uit database‑dumps en oude projectdossiers; detectie en correctie van corrupte of inconsistente data; het extraheren en normaliseren van verborgen entiteiten (bijvoorbeeld auteursinformatie die in veldjes staat), inclusief het aanmaken van stamtabellen; het vullen van datawarehouses en het draineren van datalakes; en traditionele relationele optimalisaties waardoor routinematig dba‑werk kan worden omgeschoold of geautomatiseerd. Hij wijst er ook op dat het juist slim kan zijn legacy‑systemen operationeel te houden en met ai-tools te verbeteren terwijl grotere vernieuwingen wachten op mogelijk toekomstige AGI.

Desondanks vindt Veldwijk weinig bewijs dat er al volwassen commerciële tools bestaan; een zoekopdracht leverde slechts een handvol namen op, waarvan sommige bij nader inzien niet blijken te bestaan. Hij probeerde zelf ChatGPT voor een database‑ontwerp: het model presteerde op sommige punten beter dan cursisten, maar gaf ook soms vreemde of onbruikbare adviezen—een illustratie dat generatieve ai het meest waardevol is in de handen van deskundigen.

Conclusie: er liggen grote kansen voor onderzoekers en ondernemers om tools te bouwen die praktische databaseproblemen aanpakken, en voor ervaren data‑professionals is dit een uitgelezen moment om met ai aan de slag te gaan. Veldwijk is associé bij Ockham Groep en publiceerde dit stuk ook in Computable Magazine (2026 #1).