'Het zou niet wijs zijn om Amerikaanse technologie volledig te negeren'

In dit artikel:

De publieke sector neemt artificiële intelligentie steeds vaker in gebruik, maar de vooruitgang verloopt versnipperd. Dat zegt Kurt Rommens, hoofd Government & Public Sector Benelux bij Google Cloud, naar aanleiding van een Google Cloud AI Live-evenement in Zaandam. Nederland en België bevinden zich volgens hem ongeveer in dezelfde ontwikkelingsfase: er zijn veel proefprojecten en taskforces, maar een brede uitrol blijft beperkt. Luxemburg gaat sneller dankzij actieve overheidsinvesteringen in AI en start-ups. Onderzoek dat Google aanhaalt, schat dat AI in de Belgische publieke sector jaarlijks ongeveer vier miljard euro extra waarde kan opleveren.

De zorg loopt voorop, omdat de personeelstekorten en administratieve druk er groot zijn. AI wordt al ingezet voor personeelsplanning, administratieve taken en medische ondersteuning. Zo kunnen planningen volgens Rommens in enkele minuten worden gemaakt in plaats van weken te duren. Bij onder meer AZ Delta, UZ Leuven en het Prinses Máxima Centrum worden AI-toepassingen gebruikt om medische informatie sneller beschikbaar te maken. In het onderwijs groeit de belangstelling eveneens, onder meer bij de universiteiten van Groningen en Hasselt, KU Leuven en de VUB. Volgens Rommens bepalen vooral de instellingen zelf hoe snel ze vooruitgaan; veranderingsprocessen vormen vaak een grotere hindernis dan de technologie.

Rommens vindt dat het debat over digitale soevereiniteit te vaak begint bij infrastructuur, beveiliging en de locatie van data, terwijl eerst moet worden gekeken naar de waarde die AI kan opleveren. Die onderwerpen blijven wel met elkaar verbonden: zonder voldoende controle en veiligheid is innovatie moeilijk verantwoord. Wat soevereiniteit betekent, verschilt per organisatie. Het kan gaan om datalokatie, toegangsbeheer, operationele controle of de mogelijkheid om van leverancier te wisselen. Geopolitieke spanningen en de regering-Trump hebben het onderwerp, vooral in Nederland, gevoeliger gemaakt.

Google verwacht dat overheden een hybride cloudmodel zullen kiezen in plaats van uitsluitend publieke cloud of eigen infrastructuur. Het bedrijf biedt verschillende niveaus van controle, van extra beveiligingsmaatregelen in de publieke cloud tot lokaal beheerde Europese omgevingen en volledig geïsoleerde, zogenoemde airgapped systemen voor defensie en inlichtingendiensten. Geen enkel model biedt volgens Rommens nul risico; organisaties moeten samen met juridische experts en privacyfunctionarissen de resterende risico’s beoordelen.

Europese cloudleveranciers ziet Google niet alleen als concurrenten, maar ook als mogelijke partners. Samenwerkingen, zoals die met Thales in Frankrijk, kunnen lokale juridische en operationele controle combineren met technologie van een wereldwijde cloudleverancier. Volgens Rommens ligt de toekomst daarom niet in één dominant model of het volledig uitsluiten van Amerikaanse technologie, maar in keuzevrijheid en samenwerking tussen hyperscalers en Europese aanbieders.