Hoe fotonische netwerken het acute energieprobleem van ai en datacenters oplossen

In dit artikel:

Fotonische netwerken, die data met lichtsignalen in plaats van elektrische signalen vervoeren, kunnen de groei van AI en datacenters ondersteunen. Ze maken zeer snelle gegevensuitwisseling mogelijk, verbruiken minder energie en kunnen de toenemende datastromen tussen gebruikers en datacenters verwerken. Dat bleek donderdag tijdens Futures Amsterdam, een internationaal forum van het IOWN Global Forum, een initiatief van het Japanse telecombedrijf NTT met 180 aangesloten bedrijven.

De bijeenkomst stond in het teken van een Europese AI-infrastructuur die minder afhankelijk is van Amerikaanse technologiebedrijven. De Europese netwerkcapaciteit vormt nu al een knelpunt en die druk neemt toe naarmate AI meer rekenkracht en dataverkeer vereist. Fotonica moet netwerken sneller en energiezuiniger maken en speelt ook een belangrijke rol bij Nederlandse 6G-plannen en toekomstige terahertzcommunicatie.

Volgens IOWN-voorzitter Katsuhiko Kawazoe ontstaat de eerste grote vraag naar zulke netwerken in onder meer de financiële sector, omroepen, de bouw, mijnbouw en grondstoffenindustrie. Daar kunnen robots en andere systemen op afstand met minimale vertraging worden aangestuurd. Omdia-onderzoeker Ian Redpath wees erop dat nieuwe AI-datacenters veel groter worden: hun capaciteit stijgt van ongeveer 100 megawatt naar 1 gigawatt. Het Amerikaanse Stargate-project wil in Texas uiteindelijk een AI-campus van 9,2 gigawatt bouwen.

Omdat traditionele cloudbedrijven niet snel genoeg kunnen uitbreiden, ontstaan gespecialiseerde ‘neo clouds’ voor AI-toepassingen. De Europese Commissie heeft 30 miljard euro uitgetrokken voor zeven AI-datacenters. Daardoor groeit de wereldwijde markt voor optische netwerken sterk en wordt glasvezel versneld aangelegd.

In Nederland is de beschikbare datacentercapaciteit volgens Stijn Grove van de Dutch Datacenter Association al volledig benut. Hij vindt dat de EU de capaciteit moet verdrievoudigen om mee te kunnen doen met AI en minder afhankelijk te worden van andere landen. Trage vergunningprocedures, lange wachttijden voor stroomaansluitingen en beperkte ruimte remmen die uitbreiding echter af. Uiteindelijk bepalen vooral de beschikbaarheid van elektriciteit, de uitbreiding van het stroomnet en de snelheid van besluitvorming waar nieuwe datacenters komen.