Hoorzitting DigiD: Nederland moet digitale infrastructuur zelf beheren
In dit artikel:
Tijdens een drukbezochte hoorzitting in de Tweede Kamer pleitten meerdere deskundigen dinsdag voor terugkeer van het beheer van platforms waarop vitale overheidsdiensten zoals DigiD draaien naar Nederlandse handen. Aanleiding was de overname van het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl; men vreest dat buitenlandse eigendom toegang tot persoonsgegevens kan geven of zelfs het functioneren van diensten kan bedreigen.
Als oplossingen werden onder meer een (semi)staatsbedrijf of een publiek‑private samenwerking met staatsdeelname genoemd, waarbij de staat het laatste woord houdt over continuïteit en dataveiligheid. Ook werd geopperd om technische dienstverlening uit bedrijven als Solvinity te halen en onder te brengen bij een partij met publieke waarborgen. Voorbeelden uit andere sectoren, zoals iDeal en ProRail, illustreerden dat publieke regie bij cruciale systemen mogelijk is.
Experts benadrukten twee sporen: acute maatregelen (bijvoorbeeld de overname vertragen of blokkeren) én structurele preventie (anders inkoopbeleid, investeren in eigen capaciteit). Onderzoekers en specialisten uit universiteiten en het bedrijfsleven (TU Delft, Clingendael, Tilburg, KU Leuven, Dutch Cloud Community, Bits of Freedom en DINL) waren grotendeels eens dat Nederland veel van de benodigde technologie zelf kan leveren — sommige schattingen noemen 80 procent op korte termijn, met ruimte om op termijn volledig onafhankelijk te worden. De overheid besteedt jaarlijks ongeveer €180 miljoen aan clouddiensten; verschuiving van zelfs een klein deel van dat budget naar Nederlandse aanbieders zou de binnenlandse markt sterk versterken.
Praktische aanbevelingen: begin klein met de meest kritieke onderdelen, stel heldere criteria vast voor wat tot vitale digitale infrastructuur behoort, overweeg opensourceconstructies en pas inkoopregels aan. Ook werd gewezen op juridische en organisatorische mogelijkheden om sneller te handelen; Frankrijk wordt genoemd als voorbeeld dat voorloopt in dergelijke beleidskeuzes.