HvA test quantumsensoren voor toezicht op Noordzee

In dit artikel:

De Hogeschool van Amsterdam werkt samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat in het pilotproject Stella Maris aan inzet van quantumsensoren om activiteiten en objecten op de Noordzee beter te volgen. Deze sensoren benutten principes uit de quantummechanica en registreren uiterst kleine verstoringen in het aardmagnetisch veld, waardoor ze objecten kunnen detecteren zonder zelf signalen uit te zenden — anders dan radar en sonar. Daardoor zijn ze gevoelig en moeilijk te traceren, wat ze aantrekkelijk maakt voor overheid en defensie, bijvoorbeeld voor het opsporen van zogeheten dark vessels.

Tijdens een live demonstratie in december toonden HvA‑prototypes al observatie op korte afstand. Het project valt onder het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur (PBNI) en wordt begeleid door het Fieldlab Connectiviteit Noordzee van Rijkswaterstaat, met als doel onderzoek, uitvoering en beleid nauwer te verbinden. Opschaling vereist meer sensoren, langere meetreeksen en uitbreiding van databronnen; voor de zomer van 2026 staat een roadmap gepland die de stap naar structurele inzet moet markeren.

Brede toepassingsmogelijkheden worden gezien: bewaking van windparken, onderzeese kabels en mogelijk monitoring van lucht‑ en waterkwaliteit. Eerder waarschuwde TNO voor reële dreigingen van sabotage op zeebodem‑infrastructuur; in 2024 kwam er bovendien het initiatief Seasec in Scheveningen, een testcentrum van zes noordelijke NAVO‑landen om onderzeese beveiliging te versterken.