Jan Willem des Tombe (Leaseweb): 'Laat implementatie cloudbeleid over aan de doeners'

In dit artikel:

Nu het kabinet-Jetten en de Europese Commissie de hoofdlijnen van hun beleid voor een soevereine cloud hebben vastgesteld, verschuift de aandacht naar de uitvoering. Volgens Jan Willem des Tombe, global strategic relations director bij Leaseweb, moeten daarbij vooral it-professionals met praktische ervaring een grotere rol krijgen. Beleidsmakers, juristen en adviseurs hebben de afgelopen maanden vooral besproken hoe het beleid eruit zou moeten zien; nu moeten technische standaarden en werkbare oplossingen worden ontwikkeld.

De plannen moeten overheden en bedrijven meer zeggenschap geven over hun data, infrastructuur en technologie in een geopolitiek onzekere wereld. Nederland scherpt de regels voor het gebruik van publieke clouddiensten door de overheid aan. De Europese Commissie werkt daarnaast aan onder meer het Cloud Sovereignty Framework en CADA, wetgeving voor cloud- en ai-ontwikkeling. De uitvoering wordt echter bemoeilijkt door verschillen tussen EU-landen, complexe organisaties en de terughoudendheid om van leverancier of technologie te veranderen.

Des Tombe waarschuwt bovendien voor een te beperkte uitleg van digitale soevereiniteit. Niet alleen de fysieke locatie van servers telt, maar ook eigendom, juridische structuur, governance, inkoop en contracten. Volledige autonomie is volgens hem vrijwel onhaalbaar, omdat moderne it-ketens uit veel lagen en componenten bestaan en vaak een niet-Europese schakel bevatten. Soevereiniteit is daarom geen producteigenschap die achteraf kan worden toegevoegd, maar een keuze die al bij het ontwerp van systemen, netwerken en infrastructuur moet worden gemaakt.

Een praktische oplossing is volgens Leaseweb een hybride model. Daarbij worden private cloud, eigen infrastructuur, dedicated servers en publieke cloud gecombineerd. Gevoelige industriële data kunnen bijvoorbeeld in een private omgeving blijven, terwijl niet-persoonlijke data en tijdelijke piekcapaciteit naar publieke hyperscalers kunnen gaan. Europese aanbieders zoals OVHcloud, Scaleway, Proximus, T-Systems en Hetzner, maar ook initiatieven als StackIT en de Open Cloud Alliantie, werken aan alternatieven en technische standaarden.

Volgens Des Tombe gebruiken veel leveranciers termen als ‘soeverein’ en ‘EU-ready’ zonder duidelijk te maken hoe onafhankelijk hun diensten werkelijk zijn. Leaseweb werkt daarom binnen het Europese IPCEI-CIS-programma aan het European Cloud Campus-project. Dat moet een open, multi-provider cloud-edgeplatform opleveren met onder meer open api’s, containertechnologie en ondersteuning voor meerdere klanten. Het project is complex en vraagt samenwerking tussen veel partijen, maar kan Europa volgens Des Tombe dichter bij grotere datasoevereiniteit brengen.