Landelijke standaarden nodig voor zorgsector
In dit artikel:
Het Integraal Zorgakkoord (IZA) uit 2022, bedoeld om de Nederlandse zorg toegankelijk, kwalitatief en betaalbaar te houden, wordt regionaal ingevuld. Die keuze wekt zorgen bij ict-leveranciers in de zorg over versnippering, dubbele ontwikkelopgaven en gebrek aan afstemming met landelijke en Europese standaarden.
ChipSoft, leverancier van het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) dat door driekwart van de Nederlandse ziekenhuizen wordt gebruikt, signaleert dat leveranciers nauwelijks worden betrokken bij de regionale regioplannen. Vincent van den Berg (ChipSoft) waarschuwt dat regionale oplossingen vaak niet aansluiten op de roadmap van landelijke spelers, waardoor één leverancier mogelijk meerdere verschillende oplossingen moet leveren voor hetzelfde vraagstuk. Branchevereniging OIZ deelt deze constatering en pleit voor structurele inbreng van leveranciers bij uitwerking van IZA-doelen, vooral rond digitalisering en gegevensuitwisseling. Dat moet technische haalbaarheid en inzicht in implementatiecomplexiteit vergroten en de kans op succesvolle landelijke adoptie versterken.
Tegelijkertijd lopen nationale en Europese ambities uiteen: waar het ministerie van VWS inzet op regionale platforms en koppelingen, legt de Europese verordening sterk de nadruk op uniforme standaarden voor iedereen. Leveren van regionaal gespecificeerde oplossingen bemoeilijkt de overgang naar die eenduidige standaarden, bijvoorbeeld bij het opstellen van een standaard patiëntensamenvatting. Volgens ChipSoft is het technisch logischer en economisch aantrekkelijk voor de markt om uit te gaan van algemeen geldende normen; internationale standaarden als HL7 worden wereldwijd al veel gebruikt en krijgen door Europese ontwikkelingen extra aandacht.
VWS probeert versnippering te temperen via programma’s als het Landelijk Dekkend Netwerk (verbinden van zorgnetwerken met uniforme standaarden) en het Coördinatieteam Digitale Samenwerkingsinitiatieven (CDS), dat als intern en interbestuurlijk adviesorgaan data‑vraagstukken en standaardharmonisatie moet ondersteunen. ChipSoft heeft een IZA‑consultant aangesteld en pleit voor meer transparantie tussen regio’s zodat succesvolle aanpakken uitgewisseld en opgeschaald kunnen worden.
KPN Health, onder leiding van directeur Kim van der Lugt (sinds 1 januari 2026), benadrukt dat de groeiende en complexere zorgvraag de behoefte aan actuele, veilige en goed uitwisselbare data vergroot. De huidige organisatie rond zorgaanbieders veroorzaakt versnippering van patiëntinformatie en inconsistenties in notaties en standaarden, met kans op fouten en dubbel onderzoek. KPN werkt regionaal aan praktijkcases (use cases) — bijvoorbeeld rondom dementiezorg en acute zorgketens — om gegevensoverdracht, proactieve zorgplanning en samenwerking tussen huisartsen, ziekenhuizen, ambulance en VVT te verbeteren. Drie regio’s zijn momenteel bezig met pilots; Midden‑Holland is recent ondertekend als samenwerkingsverband met meer dan 25 zorgaanbieders. KPN levert het Health Exchange‑platform voor veilige uitwisseling, biedt landelijke dekking en een Nederlandse, soevereine cloud waarin gegevens niet door KPN worden opgeslagen maar overgedragen.
Belangrijke conclusies uit de gesprekken met leveranciers en branche: technische standaardisatie en landelijke of Europese coördinatie verminderen duplicatie en maken de markt aantrekkelijker voor internationale spelers; governance en afstemming tussen zorginstellingen vormen echter vaak een grotere hobbel dan de techniek zelf; en succesvolle regionale pilots moeten transparant worden gedeeld om opschaling mogelijk te maken. De ambitie van IZA staat, maar realisatie vergt nog aanzienlijke bestuurlijke en technische uitwisseling voordat landelijke praktijk wordt.