Nieuw Awards-jurylid Edith van de Weg: 'Graag projecten met grotere ambities'

In dit artikel:

Edith van de Weg, kwartiermaker bij de Nederlandse AI Fabriek voor Noord-Nederland, verbindt al jarenlang de ict, zorg, wetenschap, het bedrijfsleven en investeerders. Dit jaar is ze voor het eerst jurylid bij de Computable Awards. Bij de beoordeling van genomineerde oplossingen let ze vooral op de schaalbaarheid, de omvang van de markt, de mogelijke uitbreiding en de maatschappelijke en economische impact. Ze is kritisch op toepassingen die slechts één klein probleem oplossen, zoals de zoveelste facturatieoplossing of no-show-voorspeller.

Van de Weg richt zich vooral op AI en gezondheidsdata. Ze zoekt toepassingen die verder gaan dan een gesubsidieerde pilot en ook een levensvatbare businesscase en economische spin-off kunnen opleveren. Volgens haar moeten ontwikkelaars breder kijken dan één ziekte of sector. Data die wordt verzameld voor onderzoek naar multiple sclerose kan bijvoorbeeld ook waardevol zijn voor Parkinson en andere chronische aandoeningen, waardoor een groter platform ontstaat.

In de zorg ziet ze een verschil tussen academische ziekenhuizen, die vaker zelf technologie ontwikkelen, en andere zorgorganisaties, die oplossingen inkopen maar niet altijd voldoende kennis hebben om ze goed te beoordelen. Daarom ontstaan nieuwe samenwerkingen rond de beoordeling van AI-tools en verantwoord inkoopbeleid, vooral in de ouderenzorg en langdurige zorg. Tegelijk groeit de aandacht voor cybersecurity en voor de risico’s van ‘schaduw-AI’: zorgverleners en patiënten voeren gevoelige gegevens in bij commerciële taalmodellen. Publieke alternatieven zijn onder meer geanonimiseerde taalmodellen en chatbots die door gemeenten worden gebruikt.

Veel AI in de zorg blijft voorlopig administratief, bijvoorbeeld voor spraakgestuurd rapporteren of automatische facturatie. Zulke toepassingen vallen meestal niet onder de strenge regels voor medische hulpmiddelen. Zodra software medisch advies geeft, is MDR-certificering nodig en kan de oplossing onder de zwaarste categorie van de Europese AI-verordening vallen. Dat maakt innovatie duur en traag. Van de Weg verwacht dat de markt voor spraakgestuurd rapporteren uiteindelijk te veel aanbieders krijgt en zal consolideren.

Ze ziet meer potentie in geïntegreerde systemen, zoals een AI-copiloot die in bestaande zorgomgevingen werkt. Haar grotere ambitie is een volledig nieuwe, op afstand georganiseerde AI-kliniek, waarin technologie de hele workflow herontwerpt en patiënten zoveel mogelijk thuis blijven, bijvoorbeeld met triage, thuismetingen en diagnostiek op afstand. Nederland kent zulke initiatieven nog niet op grote schaal, mede omdat zorgorganisaties de middelen missen.

Volgens Van de Weg is Nederland bovendien te risicoavers. Het land is sterk in onderzoek en ontwikkeling, maar slaagt er onvoldoende in pilots op te schalen en scale-ups te financieren. Daardoor worden succesvolle zorgtechnologiebedrijven soms aan Amerikaanse partijen verkocht. Ze pleit voor meer investeringen in AI, farma, chemie en industrie. Bij de Computable Awards zoekt ze daarom naar oplossingen met een stevige businesscase, groeimogelijkheden en impact die verder reikt dan een eenmalige toepassing.