Onderwijs zit muurvast aan Google en Microsoft

In dit artikel:

Het primair en voortgezet onderwijs in Nederland hangen sterk af van Google en Microsoft: een recente inventarisatie en onderzoek van Dialogic laten zien dat deze twee techreuzen de belangrijkste digitale dienstverlening leveren in het funderend onderwijs. Staatssecretaris Koen Becking (OCW) stelde in een brief aan de Kamer vast dat er voor de complete ‘one‑stop’ oplossingen van die bedrijven momenteel geen één-op-één alternatieven bestaan, waardoor scholen moeilijk zelfstandig kunnen wisselen.

Concreet gebruiken veel schoolbesturen Google Workspace voor het primaire proces — lesgeven, digitale klaslokalen en leerlinginteractie — terwijl Microsoft 365 vooral wordt ingezet voor administratieve en organisatorische taken (leerlingvolgsystemen, bestandsopslag, samenwerking). In het primair onderwijs zijn veel licenties gericht op identity management (single sign‑on). Scholen noemen beperkte kennis, capaciteit en sterke uitbesteding als belangrijke obstakels voor verandering.

AI speelt een grote rol in deze transformatie: leerlingen gebruiken generatieve ai voor huiswerk en toetsvoorbereiding en leraren experimenteren met ai bij nakijken en lesontwerp, met kansen voor gepersonaliseerd onderwijs. Tegelijkertijd waarschuwt Becking dat afhankelijkheid van big tech risico’s voor de autonomie en publieke waarden met zich meebrengt, ondanks dat beide leveranciers positief scoren op efficiëntie, beveiliging en compliance.

Becking pleit voor coördinatie met onderwijspartners, nieuw beleid en structurele financiering op nationaal en Europees niveau; OCW komt voor de zomer met een actieplan ‘digitalisering funderend onderwijs’. Verandering wordt als een langdurig traject gezien dat samenwerking en regie vraagt. Als praktisch aanknopingspunt wordt IPON 2026 (11–12 februari, Jaarbeurs Utrecht) genoemd, waar ai, privacy, learning analytics en andere edtech-thema’s centraal staan.