Publiek-privaat manifest om ai-cyberdreiging te beteugelen

In dit artikel:

Twaalf organisaties uit de overheid, wetenschap en het bedrijfsleven hebben in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag het manifest ‘Samen sneller dan de dreiging’ aangeboden aan staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit. Met het initiatief Prometheus willen zij gezamenlijk een digitale verdedigingsaanpak ontwikkelen tegen cyberaanvallen waarbij autonome AI-systemen worden ingezet.

De initiatiefnemers wijzen op recente voorbeelden van aanvallen die grotendeels zonder menselijke tussenkomst werden uitgevoerd. Begin juli werd volgens hen voor het eerst een volledig autonome ransomware-aanval gedocumenteerd: een AI-agent verkende een doelwit, drong systemen binnen, stal inloggegevens en versleutelde bestanden. Ook zijn aanvallen gemeld op AI-modellen en trainingsdata. Bij een aanval op Hugging Face zou een autonoom systeem in één weekend duizenden pogingen hebben gedaan. Volgens de Cyber Security Raad maken AI-systemen aanvallen sneller, grootschaliger en moeilijker te detecteren. Vooral vitale sectoren lopen risico door hun afhankelijkheid van leveranciers en digitale ketens.

Prometheus begint met een pilot voor AI-gestuurde softwarebeveiliging. Gebruikersorganisaties, cybersecuritybedrijven, technologiepartners en kennisinstellingen testen daarbij methoden om kwetsbaarheden in veelgebruikte software sneller op te sporen, te valideren en te verhelpen. Werkende oplossingen moeten daarna breder beschikbaar komen. De eerste deelnemers zijn onder meer TNO, Eset, Northwave, NS, het NCSC, de NCTV, DIVD en VUSec van de Vrije Universiteit Amsterdam.

De aanpak moet niet alleen grote organisaties, maar ook mkb-bedrijven helpen die zelf onvoldoende middelen hebben voor geavanceerde cyberverdediging. De initiatiefnemers willen uiteindelijk een permanente capaciteit opbouwen die meegroeit met AI-gedreven dreigingen, beveiliging al in software en infrastructuur verankert en ook op Europees niveau kan worden uitgebreid.