Soevereiniteit: gemak wint nog vaak van principes

In dit artikel:

De discussie over digitale soevereiniteit schuift in Europa steeds nadrukkelijker van theorie naar praktijk, maar organisaties blijken nog vaak te worstelen met echte keuzes. ICT-journalist Robbert Hoeffnagel schetst hoe overheden en bedrijven enerzijds al stappen zetten richting minder afhankelijkheid van grote Amerikaanse cloud- en softwareleveranciers, en anderzijds toch blijven grijpen naar partijen als Microsoft, AWS of Google zodra er snelheid en AI-winst lonken. Volgens hem ontstaat zo een spanningsveld tussen bestuurlijke ambities, compliance-eisen en het gemak van bestaande platformen.

Die spanning is extra zichtbaar bij organisaties die onder NIS2 vallen of in kritieke infrastructuur werken. Daar wordt afhankelijkheid van hyperscalers steeds vaker als risico gezien, zeker nu ook privacy- en datadoorgiftevragen tussen de EU en de VS opnieuw opspelen. Tegelijk blijkt uit voorbeelden uit België en Nederland dat bestuurders vaak vooral gefocust zijn op snelle inzet van AI, terwijl migratie naar een soevereiner alternatief als duur, traag en lastig wordt gezien. Hoeffnagel concludeert daarom dat digitale autonomie wel sneller groeit dan een paar jaar geleden, maar nog altijd langzamer dan nodig is.

Als concreet tegenwicht noemt hij Frankrijk, waar toezichthouder Arcep nieuwe richtlijnen heeft vastgesteld om zakelijke cloudgebruikers makkelijker te laten overstappen of multi-cloud te gebruiken. De regels moeten financiële en technische drempels verlagen en passen binnen de Franse strategie voor meer digitale vrijheid. Overstapkosten mogen nog tot 12 januari 2027 worden gerekend, daarna niet meer. Ook egress fees worden strenger begrensd, met als doel klanten minder vast te zetten aan één leverancier.

Verder wijst het artikel op Europese alternatieven en experimenten die laten zien dat er wel degelijk opties zijn buiten de grote Amerikaanse spelers. Zo bouwt het Ierse CipherCue aan een directory van Europese securitytools, terwijl Hoeffnagel zelf thuis test met containerplatformen als CasaOS en Portainer, diensten als Immich en Ollama, en toegang op afstand via Tailscale en Rustdesk. Daarmee wil hij laten zien dat soevereinere digitale keuzes niet alleen een beleidsvraag zijn, maar ook praktisch uit te proberen.