Wat je moeten weten van de AI Act en de nieuwe transparantie-eisen

In dit artikel:

Vanaf zondag 2 augustus 2026 handhaaft de Europese Commissie een groot deel van de Europese AI-wet (AI Act). Bedrijven en overheden in de EU kunnen vanaf die datum officieel worden gecontroleerd en beboet voor overtredingen. De regels gelden ook voor organisaties die AI-systemen alleen gebruiken en niet zelf hebben ontwikkeld. De verplichtingen voor bepaalde AI-systemen met een hoog risico zijn wel uitgesteld tot december 2027.

Voor bedrijven hebben vooral de nieuwe transparantie-eisen grote gevolgen. Chatbots en andere interactieve AI-systemen moeten direct bij het eerste contact duidelijk maken dat gebruikers met AI communiceren. Door AI gemaakte of bewerkte beelden, video’s en audio, waaronder deepfakes, moeten herkenbaar worden gelabeld en van machineleesbare markeringen worden voorzien. Werkgevers moeten hun personeel bovendien voldoende AI-kennis bijbrengen. Aanbieders van general-purpose AI-modellen, zoals grote taalmodellen, moeten onder meer technische documentatie en een auteursrechtbeleid bijhouden en informatie publiceren over trainingsdata.

De AI Act wordt sinds augustus 2024 stapsgewijs ingevoerd. Verboden praktijken, zoals social scoring, zijn al sinds februari 2025 niet toegestaan. Het Europese AI Office houdt toezicht op grote AI-aanbieders; in Nederland doet de Autoriteit Persoonsgegevens dat samen met andere toezichthouders. Boetes kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, en voor verboden AI tot 35 miljoen euro of 7 procent.