Zonder betrouwbare tijd geen weerbare digitale samenleving

dinsdag, 20 oktober 2026 (16:03) - Computable

In dit artikel:

Het besluit van internationale tijdexperts om de schrikkelseconde af te schaffen lijkt een detail, maar laat volgens Peter van Burgel, ceo van AMS-IX, zien hoe afhankelijk de digitale samenleving is van betrouwbare tijd. De extra seconde werd ooit ingevoerd om atoomklokken en de draaiing van de aarde gelijk te laten lopen, maar kan moderne software en digitale infrastructuur ontregelen.

Dat gebeurde in 2012, toen een schrikkelseconde problemen veroorzaakte in het internationale reserverings- en inchecksysteem van Amadeus. Luchtvaartmaatschappijen zoals Qantas moesten terugvallen op handmatige procedures en meer dan 400 vluchten liepen vertraging op. Ook Reddit en LinkedIn ondervonden storingen. Een minimale afwijking had daardoor gevolgen voor wereldwijd gebruikte diensten.

Tijdsynchronisatie is nodig om vast te leggen wanneer informatie wordt verzonden, ontvangen en verwerkt. Als systemen niet dezelfde tijd hanteren, kunnen gebeurtenissen in de verkeerde volgorde lijken te staan. Dat bemoeilijkt het onderzoeken van storingen, het reconstrueren van transacties en het afleggen van verantwoording. Dit wordt extra belangrijk doordat organisaties via leveranciers, cloudplatforms en andere infrastructuurpartijen steeds sterker van elkaar afhankelijk zijn.

Ook regelgeving zoals de Europese richtlijn NIS2 benadrukt continuïteit, risicobeheersing en controleerbare logging. Betrouwbare tijdstempels helpen organisaties bij audits, rapportages en incidentanalyses. Volgens Van Burgel moet digitale weerbaarheid daarom niet alleen draaien om verbindingen en back-ups, maar ook om minder zichtbare fundamenten zoals technische standaarden, energievoorziening en betrouwbare tijd.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Albert Verlinde over Rob Jetten: 'Ik snap niet waarom deze premier alles zo pr-matig doet!'